Nie trzeba czekać na moment, w którym „już naprawdę sobie nie radzę”. Pomoc psychologiczna może mieć bardzo różną intensywność – od jednorazowej konsultacji po regularną psychoterapię – i dobrze jest wiedzieć, z czego właściwie można skorzystać.

Część osób zgłasza się do psychologa w wyraźnym kryzysie: po rozstaniu, stracie, utracie pracy, w okresie silnego lęku albo obniżonego nastroju. Inni przychodzą dlatego, że od dłuższego czasu funkcjonują w napięciu, trudno im odpocząć, powtarzają te same konflikty w relacjach albo mają poczucie, że dużo energii kosztuje ich codzienne radzenie sobie z rzeczami, które innym przychodzą łatwiej.

Bywa też tak, że nie wydarzyło się nic dramatycznego. Człowiek po prostu dochodzi do momentu, w którym chce lepiej zrozumieć siebie, zmienić sposób funkcjonowania albo przestać wracać do tych samych problemów. To również jest wystarczający powód, żeby skorzystać ze wsparcia.

Kiedy warto pójść po wsparcie?

Granica między „dam sobie radę sam” a „potrzebuję pomocy” nie jest jednakowa dla wszystkich. Wiele trudnych emocji i okresowych kryzysów jest naturalną częścią życia i nie każdy z nich wymaga psychoterapii.

Warto jednak przyjrzeć się temu bliżej, kiedy trudność zaczyna trwać długo, wyraźnie wpływa na codzienne funkcjonowanie albo powtarza się w podobnej formie. Może to być przewlekłe napięcie, problemy ze snem, trudność w koncentracji, utrata motywacji, wycofanie z relacji, częste konflikty, przeciążenie obowiązkami, poczucie utknięcia albo coraz większa trudność w podejmowaniu decyzji.

Czasem sygnałem jest też bardzo wyraźna różnica między tym, jak ktoś funkcjonuje na zewnątrz, a tym, jak czuje się wewnętrznie. Można dobrze pracować, opiekować się rodziną, realizować obowiązki i jednocześnie być stale zmęczonym, napiętym albo mieć poczucie, że całe funkcjonowanie odbywa się kosztem bardzo dużego wysiłku.

Pomoc może być potrzebna również wtedy, kiedy podobny problem powraca mimo kolejnych prób poradzenia sobie z nim samodzielnie. Zmieniają się partnerzy, praca albo okoliczności, ale pewien sposób reagowania, lęk, konflikt czy poczucie bezradności pojawia się ponownie.

Drabina wsparcia – nie każda trudność wymaga psychoterapii

Jednym z częstych nieporozumień związanych z pomocą psychologiczną jest przekonanie, że istnieją właściwie tylko dwie możliwości: radzę sobie sam albo idę na wielomiesięczną terapię. W praktyce pomiędzy nimi znajduje się kilka różnych form wsparcia.

Przy łagodniejszych lub krótkotrwałych trudnościach wystarczająca może być dobra psychoedukacja, uporządkowanie wiedzy, zmiana części codziennych nawyków albo korzystanie ze sprawdzonych metod samopomocowych.

Czasem potrzebna jest jedna lub kilka konsultacji psychologicznych, które pomagają nazwać problem, spojrzeć na sytuację z innej perspektywy i zastanowić się nad możliwymi rozwiązaniami. Taka konsultacja nie musi automatycznie prowadzić do rozpoczęcia psychoterapii.

Przy konkretnym problemie możliwe jest również krótkoterminowe wsparcie skoncentrowane na jednym obszarze: kryzysie zawodowym, żałobie, trudności w relacji, przeciążeniu albo ważnej decyzji życiowej.

Psychoterapia jest zwykle bardziej pogłębionym procesem. Ma sens wtedy, kiedy trudności są bardziej utrwalone, dotyczą sposobu przeżywania siebie i relacji z innymi albo kiedy pewne wzorce zachowania i reagowania powtarzają się mimo prób ich zmiany.

Konsultacja psychiatryczna może być potrzebna wtedy, kiedy objawy są silne, znacząco wpływają na funkcjonowanie i wskazane jest leczenie farmakologiczne.

W sytuacji ostrego kryzysu, zagrożenia zdrowia lub życia albo pojawienia się myśli samobójczych priorytetem nie jest planowanie długoterminowej terapii, tylko szybkie uzyskanie pomocy kryzysowej lub medycznej.

Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra?

Granica pomiędzy wsparciem psychologicznym a psychoterapeutycznym nie zawsze jest oczywista. Psycholog lub psychoterapeuta może udzielać wsparcia w postaci psychoedukacji, konsultacji, interwencji kryzysowych i psychoterapii. Najważniejsze jest, aby wybrać osobę, która ma doświadczenie w pracy z problemem, z którym się zgłaszamy, budzi nasze zaufanie i potrafi stworzyć bezpieczną atmosferę, w której pacjent ma poczucie, że przychodzi do kogoś, kto jest po jego stronie.

W SENSO pomagamy dobrać odpowiednią osobę do rodzaju trudności, z jaką zgłasza się pacjent, dzięki czemu zmniejszamy ryzyko trafienia do specjalisty, którego sposób pracy albo doświadczenie nie będą odpowiadały jego potrzebom i oczekiwaniom.

Psychiatra jest lekarzem. Diagnozuje zaburzenia psychiczne, ocenia stan zdrowia z perspektywy medycznej i może przepisywać leki. W wielu sytuacjach opieka psychiatryczna może uzupełniać wsparcie psychologiczne lub psychoterapię.

Jak wybrać psychologa lub psychoterapeutę?

Wybór specjalisty jest sumą wielu czynników. Warto zwrócić uwagę na jego doświadczenie, kwalifikacje i podejście, w którym pracuje, ale najważniejsze jest to, czy dana osoba budzi nasze zaufanie i czy możliwie szybko tworzy się relacja terapeutyczna, w której możemy czuć się bezpiecznie i mówić otwarcie o tym, co dla nas trudne.

Ważne jest również, aby terapeuta potrafił wyjaśnić, w jaki sposób chce pracować i w jakim kierunku zmierza terapia, a w trakcie procesu pomagał pacjentowi rozumieć, „gdzie jest” i nad czym aktualnie pracują. Jeżeli po kilku spotkaniach mamy poczucie, że współpraca nam nie służy, można o tym powiedzieć, wspólnie się temu przyjrzeć albo zdecydować o zmianie specjalisty.

Jak pomagamy dorosłym w SENSO?

W SENSO pracujemy zespołowo, dlatego pierwsze pytanie nie brzmi u nas: „na jaką usługę chce się Pan/Pani zapisać?”, tylko raczej: czego w tej chwili potrzebujesz i jaki rodzaj pomocy ma największy sens.

Wspieramy dorosłych między innymi w zaburzeniach lękowych, depresji i obniżonym nastroju, przewlekłym stresie, wypaleniu, OCD, doświadczeniach traumatycznych, trudnościach związanych z ADHD i neuroróżnorodnością, kryzysach życiowych, relacjach, poczuciu własnej wartości oraz trudnościach osobowościowych.

W jednym miejscu pracują psychologowie, psychoterapeuci i psychiatrzy, dlatego w razie potrzeby możliwe jest połączenie kilku form pomocy albo konsultacja z innym członkiem zespołu. Nie oznacza to, że każdy pacjent potrzebuje wielu specjalistów. Chodzi raczej o to, żeby nie pozostawał sam z pytaniem, co zrobić dalej, kiedy w trakcie pracy okazuje się, że potrzebna jest inna lub dodatkowa forma wsparcia.

Jeżeli nie wiesz, od czego zacząć, możesz umówić się na bezpłatną konsultację wstępną. To krótka rozmowa, podczas której można opowiedzieć o swojej sytuacji i wspólnie zastanowić się, jaki pierwszy krok będzie najbardziej odpowiedni.